همان گونه که اشاره شد ، داده عبارت است از اطلاعات خام ورودی که اطلاعات خروجی و مطلوب که هدف و نتیجه ی پردازش داده است از آن حاصل می شوند . مثلاً برای تعیین دستمزد ماهانه ی یک کارگر ، میزان دستمزد روزانه و تعداد روزهایی که در یک ماه کار کرده است ، داده ی ورودی بوده و مبلغ قابل پرداخت ، پس از پردازش ( محاسبه دستمزد ماهانه ) اطلاعات خروجی است . باید توجه داشت که اطلاعات خروجی یک سیستم یا فرد می تواند داده ی ورودی برای سیستم یا فرد دیگر باشد .
داده هایی که معمولاً با آن ها سروکار داریم دارای انواع مختلفی هستند ؛ از جمله : داده ی عددی ( اعداد صحیح ، اعشاری و غیره ) ؛ اسم ها ، آدرس ها و غیره ) ؛ داده ی گرافیکی ( نمودارها ، نقاشی ها ، عکس ها و غیره ) و داده ی صوتی ( موسیقی ، صدای افراد و غیره ) .
می دانیم که رایانه ها وسایلی الکتریکی هستند و از کلید ها ، عناصر مغناطیسی و مدارهای الکتریکی ، ساخته شده اند . داشتن ؛ دو حالت متمایز در این عناصر ، بدیهی است. مثلاً یک کلید می تواند باز یا بسته باشد ، یک عنصر مغناطیسی می تواند دارای بار یا خنثی باشد و یک مدار الکتریکی می تواند دارای جریان یافاقد آن باشد . می توان هر کدام از این حالت ها را معادل یک و دیگری را معادل صفر فرض کرد . به هر کدام از این صفرها و یک ها یک بیت ( مخفف رقم دو دویی ) گفته می شود . بنابراین هر بیت در رایانه به وسیله ی یک عنصر الکترونیکی نشان داده می شود .
هر جزء داده ، از هر نوعی که باشد ( رقم ، حرف و غیره ) ، در بدو ورود به رایانه به صورت ترکیبی از صفرها و یک ها کد می شود و برای نگاهداری آن از عناصر الکتریکی نشان داده می شود .
داده ها در رایانه های کوچک با دسته های هشت تایی از بیت ها با نام بایت ( شکل 5 – 2 ) سازماندهی شده اند . هر بایت 256 ترکیب هشت تایی مختلف از صفرها و یک ها می سازد . چرا ؟
هر ترکیب می تواند نشان دهنده ی یک جزء ( یک حرف ، یک رقم ، یا یک علامت نشانه گذاری و غیره ( که به آن کاراکتر می گویند ، باشد . مثلاً حرف A به صورت 01000001 نشان داده می شود .
شکل 5 – 2 یک بایت
1
0
0
0
0
0
1
0
یک بایت
داده در رایانه های بزرگ به جای بایت بر اساس کلمه سازمان دهی می شود . هر کلمه نسبت به بایت از تعداد بیشتری بیت تشکیل شده است ( معمولاً 32 یا 64 بیت 9 در نتیجه یک کلمه می تواند نشان دهنده ی یک گروه کوچک از داده ها ( مثلاً 4 و یا 5 حرف ) باشد و یا این که اعداد بزرگ تر را نشان دهد .
واحد های اندازه گیری داده : ظرفیت حافظه یکی از مسائل مورد توجه کاربران را یانه است . اگر حجم داده ی شما بیش از ظرفیت حافظه باشد ، رایانه قادر به دریافت آن نیست و یا اگر یک برنامه به فضایی بیش از ظرفیت حافظه نیازداشته باشد ، رایانه قادر به اجرای آن برنامه نیست .
حجم حافظه معمولاً با مضرب هایی از 210 یا 1024 بایت اندازه گیری می شود .
جدول 1 – 2 – واحد های اندازه گیری داده وحافظه
1KB = ۱۰۲۴ Bکیلو بایت
1MB = ۱۰۲۴ KBمگابایت
1GB = ۱۰۲۴ MB گیگابایت
1TB = ۱۰۲۴ GBترابایت
علی رغم این که داده ها و اطلاعات موجود در یک رایانه به صورت صفر و یک هستند ، سیستم رایانه برای ساده کردن دست یابی و استفاده ، آن به صورت پرونده در اختیار کاربر قرار می دهد . پرونده ( فایل ) مجموعه از داده ها یا اطلاعات ( که متناسب با نوع داده می تواند از نوع متن ، صوت ، گرافیک و غیره باشد ) یا یک برنامه است که تحت یک نام در رایانه ذخیره شده است .
نوشته شده توسط محمد رحیمی ارسنجانی در چهارشنبه 8 شهریور1385